Kasko poliçesini okurken yalnızca “teminatlar” sayfasına bakmak yeterli değildir. Hangi zararların ana kapsamda olduğu, hangilerinin ek sözleşme gerektirdiği ve hangi hâllerin teminat dışında kaldığı birlikte değerlendirilmelidir.
En pratik yöntem, poliçeyi üç kutuya ayırmaktır.
1. Ana teminat kapsamındaki riskler
Kasko Genel Şartları; çarpışma, ani ve haricî etkilerle çarpma/devrilme/düşme/yuvarlanma, üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketleri, yanma ve çalınma/çalınmaya teşebbüs olmak üzere beş ana risk grubu tanımlar.
Fakat dar kasko bu grupların yalnızca bir kısmını içerebilir. Önce poliçenin ürün türünü ve hangi risk gruplarını kapsadığını doğrulayın.
2. Ek sözleşmeyle alınabilecek riskler
Bazı zararlar tamamen yasak veya sigortalanamaz değildir; poliçeye eklenmişse güvenceye girebilir. Genel şartlarda bunlara örnek olarak şunlar yer alır:
- Türkiye dışında meydana gelen zararlar,
- Grev, lokavt, kargaşalık ve halk hareketleri,
- Belirli terör ve sabotaj zararları,
- Deprem, toprak kayması, fırtına, dolu, yıldırım ve yanardağ püskürmesi,
- Sel ve su baskını,
- Sigara benzeri madde temasıyla oluşan yangın dışındaki zararlar,
- Kullanım ve gelir kaybı,
- Anahtarın belirli şekillerde ele geçirilmesi veya kaybolması,
- Kemirgen ve poliçede belirtilen bazı hayvan zararları,
- Ana riskten kaynaklanmayan mekanik, elektrik veya elektronik arızalar.
Bu listede bir riskin bulunması, teklifinizde otomatik olarak var olduğu anlamına gelmez. Teminat tablosunda veya özel şartlarda açıkça yer almalıdır.
3. Teminat dışında kalan hâller
Genel şartlar bazı zararları kapsam dışında bırakır. Öne çıkan örnekler şunlardır:
- Savaş ve nükleer risklerden doğan zararlar,
- Gerekli sürücü belgesi olmayan kişinin aracı kullanması sırasında oluşan zararlar,
- Uyuşturucu etkisinde veya mevzuattaki sınırların üzerinde alkollü araç kullanımı sırasında meydana gelen zararlar,
- Sigortalının veya sorumlu olduğu kişilerin kasten verdiği zararlar,
- Belirli taşıma hâllerinde meydana gelen zararlar,
- İzin verilen taşıma haddinin aşılmasından kaynaklanan zararlar,
- Belirli ihlallerde sürücü kimliğinin tespitini engellemek amacıyla kaza yerinden ayrılma.
Her madde kendi koşullarıyla değerlendirilir. Kısa bir özet, genel şartların tam metninin yerine geçmez.
“Özel şart” neden önemli?
Genel şartlar sektörün ortak çerçevesini oluşturur. Özel şartlar ise ürünün ve size düzenlenen poliçenin ayrıntılarını belirler. Örneğin:
- Servis ağının sınırı,
- Kullanılacak parça türü,
- İkame araç süresi,
- Cam servisleri,
- Muafiyet,
- Aracı kullanabilecek kişiler,
- Mesafe veya kullanım biçimi,
- Ek teminat limitleri.
Genel şartta ek sözleşmeyle alınabilecek bir risk, sizin poliçenizde bulunmayabilir. Tersi şekilde, şirket genel şartlara aykırı olmamak kaydıyla farklı hizmet ve ek teminatlar sunabilir.
Poliçeyi okuma yöntemi
- Ürün türü: Dar kasko mu, kasko mu, genişletilmiş kasko mu, tam kasko mu?
- Teminat tablosu: Her teminatın karşısında limit veya “dâhil” ifadesi var mı?
- Muafiyetler: Genel ve teminata özel muafiyetleri ayrı yazın.
- Özel şartlar: Servis, parça, sürücü, kullanım ve coğrafi sınırları kontrol edin.
- Asistans şartları: İkame araç ve yol yardımın hizmet koşullarını okuyun.
- Teminat dışı hâller: Genel şartlar ve poliçeye ekli özel istisnaları birlikte inceleyin.
- Belge sürümü: Ürün adı, belge tarihi ve poliçe dönemi eşleşiyor mu?
Belirsiz ifadelerde ne yapmalı?
Satın almadan önce acente veya sigorta şirketinden yazılı açıklama isteyin. Sözlü açıklamayla poliçe metni çelişiyorsa, poliçede hangi hükmün yer alacağı netleştirilmeden karar vermeyin.
Hasar sonrasında ise bildirim ve belge sürelerini kaçırmamak önemlidir. Genel şartlar, rizikonun öğrenilmesinden itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirim yükümlülüğü düzenler; aracın çalınması hâlinde yetkili makamlara derhâl bildirim gerekir.
Sonuç
İstisna okumak, poliçenin “küçük yazılarını” aramak değil, ürünün gerçek sınırını anlamaktır. Ana teminat, ek sözleşme ve teminat dışı hâlleri ayrı ayrı işaretlediğinizde teklifler arasındaki fark çok daha görünür olur.